Pomysł na zajęcia po Nowym Roku.

Lekcję przeprowadziłam w grupach uczniów klasy 6 i 7. Dzieci wykazały wyjątkowe zaangażowanie – nigdy nie widziałam tak dużej grupy ekscytującej się nauką składni 😀

Będą potrzebne:

  1. Telefony komórkowe z dostępem do Internetu.
  2. Zdjęcie Janusa.

Wydrukuj i weź ze sobą na zajęcia zdjęcie Janusa (możesz je też wyświetlić na tablicy multimedialnej). Zrośnięte potylicami postacie dwóch mężczyzn prowokują do wielu komentarzy – wykorzystaj to, zapytaj o skojarzenia.

Pytanie pierwsze: co widzimy na zdjęciu? Co to może oznaczać?

(U mnie odpowiedzi były różne, np. czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci, niedaleko pada jabłko od jabłoni, nowe i stare, zależność starości od młodości, połączenie przeciwieństw, dziwoląg, młody zależny od starego itp.).

Pytanie drugie: jak sądzicie, jaka może być etymologia nazwy styczeń?

(Od razu może się pojawić odpowiedź: Aaa, bo styczeń – styka się stary rok z nowym!).

Wyświetlam na tablicy lub zapisuję nazwy stycznia w dowolnie wybranych pięciu językach (np. francuskim, niemieckim, angielskim, węgierskim, islandzkim). W oczy rzuca się od razu podobieństwo, co nasuwa wspólną etymologię. Mówię, że to od łacińskiego słowa Ianuarius, które oznaczało miesiąc poświęcony bogu Janusowi.

Teraz mogę opowiedzieć o Janusie, staroitalskim bogu o dwóch twarzach czczonym tylko w Rzymie i o reformie kalendarza.

Styczeń, Ianuarius, drzwi do nowych możliwości, początek, więc postanowienia, wyzwania. Kto z Was robi postanowienia noworoczne?

Pokazuję swoją propozycję postanowienia w formie memu.

mem22

Na górze zdanie nadrzędne (wyjaśniam, że ono rządzi, jest ,,nad”, zadaje pytanie), na dole zdanie podrzędne (tłumaczę, że to jest zdanie ,,będące pod rządami, czyli podrzędne, odpowiadające na pytania po co?, w jakim celu?). Nazywam to zdanie złożonym podrzędnie okolicznikowym celu.

Rysuję na tablicy wykres zdania, schemat, do którego będą mogli się odnieść uczniowie, tworząc własne postanowienia w formie zdań złożonych podrzędnie okolicznikowych celu.

Pytam uczniów, jakie spójniki będą łączyły oba zdania, jeśli to drugie zdanie ma odpowiadać na pytanie po co? w jakim celu? 

(Od razu usłyszałam prawidłowe odpowiedzi: by, aby, po to, aby, żeby).

Wyjaśniam zasady tworzenia memów na lekcji:

  • Mem powinien zostać zapisany w formie zdania złożonego podrzędnie okolicznikowego celu (lub innych wskazanych przez nauczyciela, zgodnie z obranym celem lekcji), według schematu (proszę o zapisanie go w zeszycie):

1 (po co? w jakim celu?)

….2

lub

    2 (po co? w jakim celu?)

.1

  • Poszczególne wypowiedzenia składowe należy oddzielić przecinkiem. (Podkreślam informację, zaznaczając, że interpunkcja wynika bezpośrednio ze składni, czyli budowy zdania. Proszę o zanotowanie w zeszycie, że zdania składowe w zdaniach złożonych podrzędnie zawsze oddzielamy przecinkiem).
  • Mem nie powinien nikogo obrażać.

Uczniowie korzystają na zajęciach z telefonów komórkowych, tworząc własne memy – postanowienia noworoczne przy użyciu generatora memów dostępnego online, np. genrator.memy.pl

Przydatne linki pozwalające przygotować się do lekcji:

Genarator memów

Janus – mitologia

Styczeń wikisłownik

Jak antyczni Rzymianie obchodzili Nowy Rok?